Projekty publiczne

Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich

projekt publiczny
2002>>, sztuczna palma umieszczona na skrzyżowaniu Alej Jerozolimskich i ulicy Nowy Świat w Warszawie

Socgwiazda, Czerwony Lew, Kino Dziga

projekty publiczne dla Białegostoku [niezrealizowane]
2011, Białystok

Dwa dni do Europy

projekt publiczny [nezrealizowany]
2011, Kurytyba, Brazylia

Benjamin w Konyi

książka, projekt publiczny, paradokument, fotografia, tapeta/rysunek
2010, Konya, Turcja [projekt publiczny]

Psy z Üsküdar

cykl fotografii
2009,

Rydwan

projekt publiczny, film, rysunki
2010, The Showroom, Londyn, okolice Church Street / Edgware Road (w ramach projektu Estrangement)

Wąwóz

Wizja niemożliwego projektu publicznego; Wydruk, 121,5cm x 200cm, 3 edycje
2009, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa

Minaret

projekt publiczny [nezrealizowany], www.minaret.art.pl
2009-2011, nieużywany komin przekształcony w minaret, skrzyżowanie ul.Estkowskiego i ul.Garbary, Poznań

Wirnik

projekt publiczny
2009, Wisła w Warszawie (w ramach projektu Zniknij nad Wisłą)

Wodnik

projekt publiczny, ujście rzeki Wilgi do Wisły, Kraków
2009, w ramach festiwalu Art Boom

Nietoperz

projekt publiczny [niezrealizowany], wydruk pigmentowy, 135 cm x 90 cm, 3 edycje
2009, Galeria PROGR, Bern, Szwajcaria

Linie lotnicze

projekt publiczny, dwukanałowa projekcja wideo, 23'
2008, Galeria Trafo, Budapeszt, Węgry

Spluwaczka

projekt publiczny, obiekt
2008, Plac Konstytucji, Warszawa

Azyl dla uchodźców w Uhyst

projekt publiczny, fotografie
2008, Uhyst, Niemcy; Galeria Kronika, Bytom

Dotleniacz

projekt publiczny
2006-2007, Plac Grzybowski, Warszawa; Centrum Sztuki Współczesnej, Zamek Ujazdowski

Wulkan Umeå

projekt publiczny [niezrealizowany]
2006, Galeria Verkligheten, Umeå, Szwecja

Wyjście. Czekając na 624 pracowników Muzeum

projekt publiczny
2005, Muzeum Narodowe w Krakowie, krakowskie Błonia

Hello

wydarzenie, wideo, 9 min
2004, Passage de Retz, Paryż

Przejażdżka wokół Wyspy Wojny

projekt publiczny
2004, Belgrad, Serbia

Tylko miłość

projekt publiczny, wideo, 11min
2004, Szpital Wolski, Warszawa

Dwadzieścia dwa zlecenia

projekt publiczny, opowieść w obrazkach (slide show), 47min
2003-2005,

Berliński krzak

wydarzenie, fotografie
2003, Potsdamer Platz, Berlin

Dziennik snów

projekt publiczny
2001, Galeria XX1, Warszawa

Nie ma oznak nadchodzącej śmierci

wydarzenie
1995, Nowy Jork, USA

Pozwól, że umyję ci ręce

wydarzenie, dwukanałowa projekcja wideo, 4'41''
1994, Sauce Place, Nowy Jork

Sztuka publicznej możliwości. Z Joanną Rajkowską rozmawia Artur Żmijewski
Rzeczywistość milionpostaciowa, rozmowa z Magdą Pustołą
Przewodnik Krytyki Politycznej

Artystka wchodzi w kolejne konteksty i posługując się obowiązującymi w nich kodami unaocznia przestrzenie relacji fizycznych i społecznych. Zobaczona na nowo przestrzeń umożliwia po prostu bycie w niej obok siebie rozmaitych osób i narracji. Przedsięwzięcia Rajkowskiej mają przemieszczania starych znaczeń, dostrzegania nowych szczelin, dosłuchiwania się nowych wibracji. W tym sensie jej strategia bliska jest podejściu, które proponują Gilles Deleuze i Felix Guattari. Artystka rozpoczyna od wejścia na terytorium na pierwszy rzut oka oswojone, zdefiniowane. Po czym bez narzucania jakichś gotowych kategorii interpretacyjnych uruchamia proces deterytorializacji, aktywuje linie umożliwiające wyjście, rekonfigurację. Jak powiedzieliby filozofowie: "rozpuszcza tożsamość miejsca", sprawia, że "kiedy wrócimy, nikt nas już nie rozpozna".

Jest to możliwe dzięki specyficznej modalności działań Rajkowskiej. Można ją zrozumieć odwołując się do pojęcia "zdarzenia" (event) Jacques'a Derridy. Zdarzenia, czyli czegoś, co było niemożliwe do pomyślenia, a mimo to się zdarzyło. Czegoś, co działa w trybie "być może", lecz już nie możliwości. Artystka aktualizuje to "być może" uruchamiając proces współformułowania przestrzeni zdarzenia przez ludzi znajdujących się w jej zasięgu. Zdaje się na nich, na ich reakcje, "nie wiedząc co zrobić następnie".

W tym kontekście warto przywołać wypowiedź Bojany Pejic, która w odniesieniu do sztuki publicznej podkreśla zasadniczą różnicę pomiędzy mówieniem ludziom, co mają myśleć, a umożliwianiem im myślenia. Pozwala to zrozumieć kolejny element praktyki Rajkowskiej. Improwizacyjna formuła działania zakłada bowiem nierealność kontroli artystki nad przebiegiem uruchomionych przez nią procesów. To zaś wystawia jej projekty na ryzyko porażki. Jak w wypadku palmy, która po wielu latach walki o jej utrzymanie najprawdopodobniej zostanie zdemontowana w związku z brakiem wsparcia władz miasta. Jak w wypadku wulkanu, który prawdopodobnie nie zostanie zrealizowany ze względu na wysokie koszty jego konstrukcji. Czy jak w wypadku jednej z najważniejszych prac Rajkowskiej, filmu Maja Gordon jedzie do Chorzowa (2006). Jego bohaterka i współtwórczyni wraca do miasta, w którym się urodziła, w poszukiwaniu minionych miejsc, ludzi i wydarzeń, ale też i siebie samej. Pamięć ma być pretekstem do świadomego konstruowania aktualnej tożsamości. Jednak mimo licznych deklaracji gotowości poddania się wiwisekcji, Maja Gordon reprodukuje te same fasady i maski, co zwykle. A tym samym potwierdza, że czasami nic się nie dzieje, mimo, że bardzo by się chciało, żeby coś się wydarzyło.