|
Joanna Rajkowska
artist statement
Pracuję w przestrzeni publicznej. Moje projekty powstają najczęściej w miejscach, które obciążone są traumą związaną z wydarzeniami z przeszłości, w których dochodzą do głosu społeczne lub etniczne antagonizmy. Nie próbuję doprowadzić do konsensusu, nie łagodzę konfliktów. Rozumiem moje działania jako tworzenie przestrzeni, w której owe napięcia mogą się ujawnić.
Moje projekty powstają we współpracy z ludźmi. W wydarzeniach, jakie tworzę, najistotniejszy jest element fikcji i święta, wzięcie rzeczywistości w nawias poprzez drobne interwencje dotyczące zmiany kontekstu zastanej sytuacji, podmiany/dodania elementów lub ich nazwania. Zmuszam do ustosunkowania się do zmiany, zbudowania na nowo relacji emocjonalnej, umiejscowienia siebie w nowym, zmienionym pejzażu.
Ingerencje zmieniają relacje do miejsc i zmieniają relacje ludzi wzajemnie wobec siebie - uzmysławiają różnice/podobieństwa, generują emocje i czasem prowadzą do konfliktów. Celem tworzonych przeze mnie sytuacji nie jest jednak komunikacja, porozumiewanie się. Próbuję wprowadzić uczestników w stan, w którym nie trzeba robić nic więcej niż wspólnie spać czy oddychać. Nie staram się ludzi zbliżyć do siebie, chcę, żeby najzwyczajniej byli wobec siebie. Jest to próba spotkania z założeniem, że najistotniejsza jest akceptacja prostego faktu, że jesteśmy obok siebie w tej samej przestrzeni.
Studiowałam u malarza, mistyka i znawcy teologii prawosławnej, profesora Jerzego Nowosielskiego. Profesor często powtarzał, że aby namalować dobrze jakiś przedmiot, trzeba się stać tym przedmiotem, utożsamić się z nim. Za jego słowami stała długa tradycja malarstwa ikon, tradycja w której przedmiot nie jest reprezentowany lecz jest obecny poprzez malarstwo.
W ten sposób malowanie stało się dla mnie doświadczeniem żywego, intensywnego kontaktu z rzeczywistością, sposobem komunikowania się. Doświadczenie to, przeniesione w sferę relacji międzyludzkich stało się bodźcem do tworzenia sytuacji i wydarzeń, w której najistotniejszy jest intensywny, pozawerbalny kontakt człowieka z człowiekiem.
|
